Berrikuntza soziala

XXI. mendean gizarteak aurrean dituen erronkak eta erronkak konplexuak dira eta, horregatik, horiei aurre egiteko eraldatze-prozesuek ikuspegi konplexu eta integralak eskatzen dituzte. Etorkizunean sustatu beharreko aldaketa-prozesuek sistemikoak izan behar dute eta sisteman egiturazko aldaketak eragin behar dituzte, sistema osatzen duten elementu guztiak eta haien arteko loturak kontuan hartuz.

Berrikuntza irekiko plataformak

Berrikuntza irekiko plataformak aldaketa sistemikoa eragiteko tresnak dira. “Berrikuntza irekiko plataformak” honako elementuz osatutako multzoak dira:

1) aktoreak, eragileak

2) metodologiak

3) prozesu, produktu eta zerbitzu berriak modu integratu eta bateratuan sortzen dituzten ekintzak, garapen-bidean dauden herrialdeen erronkei aurre egiteko (Espiau, 2017)”. 

Horretarako, eragile kopuru handiago eta askotarikoaren inplikazioa sustatzen dute, hainbat tresna bidezko entzute komunitarioa, eraldaketa edo aldaketa sistemikoa lortu nahi den komunitatearekin batera egindako sorkuntza, interkonektatutako esku-hartzeak eta ekintzak elkarrekin diseinatuz, ekosistema bat izango balitz bezala . 

Gure elementu diferentziala: “k”

Berrikuntza irekiko gure plataformak bereizten dituen elementua da, hain zuzen ere. Prozesuaren hasieratik eskualde, hiri edo herrialde bakoitzean partekatutako balioak eta sinesmenak erauzten dira ikerketa etnografiko eta kualitatiboko prozesuen bidez. Azken finean kultura-elementua komunitatearen eraldaketako prozesu berritzaileen muinean kokatzen da.

Horrek, elementu ukiezin horiek neurtzeko tresnak sortzearekin batera, alternatiba eraginkorragoak sortzen ditu proiektuen kudeaketaren logika tradizionalarekin alderatuz.

Zergatik sortu BIP bat?

  • Ekimen ugari lotzen laguntzen dute, eta haien koherentzia eta ikusgarritasuna indartzen dute, lankidetza-metodologia baten bidez, proiektu isolatuetara jo beharrean.
  • Plataformari lotutako eragile-sareak sortzen dituzte, lurralde jakin batean programa bat ezartzeko behar eta estrategia egokiak identifikatzen dituztenak.
  • Eskualde, hiri edo herrialde bateko ezagutza aurreratua aprobetxatzeko aukera ematen dute (unibertsitatea, kooperatibak, udalak, ekimen komunitarioak, enpresa-haztegiak, etab.) modu sendoagoan.
  • Elkarri lotutako berrikuntza-ekosistemak sortzen dituzte, eta ekimenen eragina areagotzen dute.
  • Inbertsioaren arriskua murrizten dute, eta epe ertain eta luzerako irteera-estrategia bat sortzen dute sustatzaileentzat.

Transformazio-prozesu tradizionalen eta plataforma-ikuspegian oinarritutako transformazio-prozesuen arteko konparazioa

  • Transakzionala vs erlazionala: gizarte-berrikuntza da sortzen ari diren gizarte-erronkei aurre egiteko produktu, zerbitzu eta prozesu berriak planteatzen dituena, baina baita sistema jakin bateko aktoreen arteko harremanetan aldaketa positiboak eragiten dituena ere. 
  • Beharrak adituekin identifikatzea vs entzute-prozesua: ikuspegi tradizional batean, hasierako beharrak adituekin identifikatzen dira, joeren azterketa baten bidez. Plataforma-ikuspegi batean aldiz, abiapuntua entzutea da, komunitate horren narratiben aniztasuna zein den eta sinesmenak eta balioak zein diren ulertzea. 
  • Arazoak identifikatzea vs konponbideak proposatzea: ikuspegi tradizional batean, arazoari etengabe begiratzeko joera dago. Plataforma-ikuspegian, fokua eta indarra irtenbideen sorkuntzan jartzen dira, eta irtenbideen sorreratik eta prototipotzetik egiten da aurrera, lortu nahi den eragina lortze aldera.
  • Ekintzak gauzatzea vs etengabeko ikaskuntza eta berrelikadura: ikuspegi tradizional batean, indarra aurrez definitutako eta ezarritako ekintzak gauzatzean egiten da. Plataforma-ikuspegian aldiz, ikaskuntzan jartzen da arreta, eta hartzen diren erabakiak eta ekintzak etengabe egokitzen dira. Ez da, beraz, prozesu lineala, etengabe elikatzen den prozesua baizik.
  • Proiektuak eskalatzea vs prozesuak eskalatzea: Ikuspegi tradizional batean, problemen soluzioak eskalatzen dira proiektu linealen bidez eta, sarritan, adituen eskutik. Plataformaren ikuspegi batean, prozesuaren ikuspuntutik egiten da lan: eragile anitz, teknikak, irtenbideen esplorazioa eta finantziazioa.