Lehen saioek gakoak ematen dituzte lidergo-ereduei buruz, sistema zientifikoan duten eraginaren neurketari buruz eta talentua erakartzeko erronkei buruz, generoaren eta elkarlanaren ikuspegitik.

Eusko Jaurlaritzak bultzatutako eta Agirre Lehendakaria Centerrek (ALC) koordinatutako ikerketaren esparruan, UPV/EHUrekin eta Columbia Universityrekin lankidetzan, hasi dira Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzako (ZTB) politikek Euskadin duten gizarte-eraginari buruzko lehen kontraste-saioak. Proiektuak 1980tik 2030era arte hartzen du bere baitan, eta esparru horretan bizi izandako eraldaketak modu kolaboratiboan interpretatzea, etorkizuneko erronkak identifikatzea eta euskal ZTB estrategiaren nazioarteko posizionamendua indartzea du helburu.

Prozesu hori fase kualitatibo batean oinarritzen da, eta dagoeneko ZTBko euskal ekosistemako eragile estrategikoei egindako 68 elkarrizketa bildu ditu. Hori oinarri hartuta, aurretiazko ikaskuntzak baliozkotzeko, aberasteko eta kontrastatzeko aukera ematen duten interpretazio-saio kolektiboak hasi dira.

Azken saioan, uztailaren 7an, zientzian eta teknologian ibilbide desberdinak dituzten emakume ikertzaileen talde bat bildu zen (CIC Biomagune, BC3, CFM-CSIC, DIPC, Orkestra, CIC nanoGUNE, POLYMAT eta Biobizkaia). Topaketa horretan, aurreko saioan eztabaidatutako gai horietako batzuk jorratu ziren, eta oraingoan lankidetza-dimentsioan jarri zen arreta:

1.ZTB politiken definizioa:
Euskal ereduak teknologia industriala lehenetsi du historikoki, zientzia geroago integratuz, denboran zehar apustu iraunkorra eginez.

2.Euskal sistemaren eraldaketa: aldaketa indibiduala eta kolektiboa
Tentsioak eta aurrerapenak sumatzen dira aldaketa indibidualaren eta kolektiboaren artean, eta nabarmentzekoa da lankidetza publiko-pribatu handiago baterako bilakaera.

3.Berrikuntza eta disrupzioa: gaitasunak eta mugak
Berrikuntza inkrementalaren kultura nagusitzen da, baina arriskuarekiko nolabaiteko higuinarekin, eta horrek mugatu egiten du berrikuntza disruptiboaren aldeko apustua.

4.ZTB portafolioaren perspektiba sistemikoa.
Euskal ekosistemak eragileen arteko lankidetza eta lehia uztartzen ditu, baina herri-estrategia komuna zailtzen du.

5.Zientzia-industria deskonexioa.
Euskadik kalitatezko zientzia ekoizten du, baina transferentzia teknologiko txikiak jarraitzen du.

6. Unibertsitatea eta ZTB ekosisteman duen rola.
Unibertsitateak gainerako ekosistemarekiko loturak eta ezagutza kudeatzeko estrategiak sendotu behar ditu.

7.Aldizkako ebaluazio-sistema.
Rol eta adierazle berriak behar dira beste ezagutza mota batzuei balioa emateko.

8. ZTB politikak garatzeko berezko baldintzak:
Lurraldearen tamainak, esaterako, politiken irismena eta erakundeen konplexutasuna muga ditzake, baina Euskadi Europan esperimentazio aurreraturako gune gisa ere kokatzen dute.

9. Lidergo publikoa funtsezkoa izan da.
Sistemak ez du berrikuntza babesteko tresna malgu eta iraunkorrik, bereziki biozientzietako sektore estrategikoetan.

10.Etorkizuneko erronka estrategikoak.
Erronka global bat elkarrekin definitzeko beharra, eta imaginario kolektiboan ZTB politiken aldeko apustua egitearen garrantzia sartzea, etorkizuneko garapenerako lehentasunezko eremu gisa.

Gainera, lidergo-eredu tradizionalak zalantzan jarri ziren, eta gizarte-inpaktua balioetsiko zuten egitura kolaboratiboagoak eta ebaluazio-sistemak eskatu ziren. Talentua erakartzeko erronkei buruz eztabaidatu zen, baita erakundeen zurruntasunari buruz eta egungo finantzaketa-ereduaren ondoriozko lankidetzarik ezari buruz ere.

Hurrengo urratsak gai horietan sakontzea izango dira, xehetasun handiagoz aztertzeko eta, parte-hartzaileekin batera, prozesuaren hasieratik genero-ikuspegia zeharka integratuko duten adierazleak zehazteko. Halaber, elkarrizketa sakonak egingo ditugu, funtsezko eragile berriak identifikatuko ditugu kontrastearekin jarraitzeko, eta ikerketa aberastuko duten ekimen garrantzitsuak mapeatuko ditugu.