Amatasuna eta Hazkuntza Euskadin
Testua: ALC, K Aldizkaria-ren 2 alean argitaratua.
Ilustrazioak: Nere Gabantxo.
Amatasuna eta hazkuntza esperientzia anitzak dira, erronkez, desberdintasunez eta eguneroko bizitzan eragin handia duten erabakiz beteta. Aldizkari honetan esperientzia horiek erdigunean jarri nahi ditugu, modu zintzoan islatu eta haiek sostengatzen dituzten egiturak zalantzan jarri. Izan ere, haztea ez da soilik kontu pribatu bat: gizarte, politika eta ekonomia faktoreekin lotura zuzena duen prozesua da, askotan ikusezina bihurtzen dena edo familiaren, batez ere emakumeen, ardura esklusibo gisa ulertzen dena.
Gure hgure inguruko amak elkarrizketatzen eta haien istorioak entzuten aritu gara. Horien bidez ezagutu ditugu Farah bezalako ama migratuak, Maitane bezala, bikoterik gabeko amatasuna hautatu duten emakumeak; Xabi bezalako aitak, parekidetasunaren aldeko bidean; familiaren ongizatearen alde lan mundua utzi duten amak, Nerea bezala; Leire bezalako ardura handiko lanpostu batean dabiltzan amak; beste familien antolaketan funtsezko lana egiten duten emakumeak, Isabel bezala, eta nola ez, aiton-amonak.
Haien istorioek erakusten dizkigute gure gizartean hazkuntzak dituen kontraesanak, sostengu beharrak eta hutsuneak. Ez dugu erantzun errazik eman nahi, ezta eredu idealik proposatu ere; baizik eta elkarrizketa ireki, esperientziak partekatu eta beharrezkoak diren aldaketak nabarmendu. Azken finean, haurrak haztea guztion ardura da, nahiz eta sarri kontrakoa sinestarazi nahi diguten.
Farah
· Emakumea, 31 urte
· Gasteizen bizi da, marokoar jatorrikoa
· Bere ardurapean 6 urteko haur bat dauka, Omar
· Lan egiten du adinekoak zaintzen dituen enpresa batean
Farah duela 10 urte iritsi zen Gasteizera Tangerretik. Duela hiru urte banandu zen Omarren aitarengandik. Semea egunero eramaten du Judimendiko eskolara. Egunerokoan ahal duen moduan konpontzen da, baina onartzen du zaila dela Omar gaizki jartzen denean, edo berak bakarrik kudeatu behar duenean egunerokoa. Orain, pixka bat zaharragoa denez, hobeto konpontzen da, eta unean uneko arazoak izan dituenean, bere lagunen sarera jo du, ezinezkoa ez bada. Oso bizimodu lasaia egitea gustatzen zaiola dio, mandatuak egiten ditu, parkera joaten da, Omar eskolatik jaso eta eramaten du, eta afalostean albisteekin egunean jartzea gustatzen zaio.
Maitane
· Emakumea, 39 urte
· Donostia
· Ezkongabea
· Ardura. 4 urteko haur bat du, Mikel
· Lana: Fisioterapeuta
Maitane fisioterapeuta da, eta in vitro ama izatea erabaki zuen. Beti izan nahi izan zuen ama, eta duela 6 urte in vitro ernalketaren bidetik hasi zen, ez baitzen erraza izan. Betidanik imajinatzen zuen amatasuna bere eta haurraren arteko zerbait bezala, ez hainbeste ama ezkongabea izatea kontzeptu bezala, baizik eta soilik ez zuen lotzen bikotean egotearekin. Aita gaztea galdu zuen eta uste izan zuen egin zezakeela, amak berarekin eta ahizpa txikiarekin egin zuen bezala. Biek asko laguntzen diote egunerokoan sortzen diren gauzekin, inauterietako mozorroekin, Mikel gaixotzen denean edo noizbait lanetik irten ezin denean, garaiz jasotzera iristeko. Sozialki nabaritzen du bere egoeran nolabaiteko interesa dagoela, baina ez da juzgatua sentitzen, alderantziz. Bere egoeran dauden emakumeei egiteko asko falta zaiela uste du, adibidez, amatasun eta aitatasun bajak parekatzeak haiengana iritsi behar duela uste du. Uste du baimen horiek parekatzea funtsezkoa dela eskubide berberak izateko.
Xabi
· Gizona, 35 urte
· Gernika
· Bere bikotekidearekin bizi da.
· Urte eta erdiko neskato bat, Uxue
· Lanaldi murriztua automobilgintzako fabrika batean
Xabierrek aita izan nahi izan du beti, baina bizitza espero ez zuen moduan aldatu zaiola aitortzen du. Ahal duen guztia egiten du, baina uste du gatozen lekutik gatozela, eta bikotekideari ama izaten irakatsi dioten bitartean, berari inork ez diola erakutsi aita erantzunkidea izaten, eta sentitzen du pixoihalak aldatu eta biberoiak eman baditu ere, zama nagusia bikotekideak daramala. Lanaldi murriztuan dago eta Uxue parkera eramaten du, zabuetara, eskolatik jasotzen du eta denbora asko pasatzen du berarekin, baina ez dio arroparik erosten, ez ditu pediatrarekin orduak kudeatzen eta ez du asteko afarietarako erosi beharreko guztia buruan, bikotekideak pasatu behar dio. Gero eta modu bidezkoagoan banatzen dituzte etxeko lanak, baina beti pisu handiagoa du berak. tiene más peso ella. Su pareja le dice que siente que la maternidad se ha individualizado, que ha dejado de ser algo comunitario, y que echa en falta, además de su corresponsabilidad, la de la sociedad, se siente muy sola en su maternidad.
Nerea
· Emakumea, 34 urte
· Baiona
· Bikotekidearekin bizi da, ezkonduta daude.
· 4 eta 1 urteko bi neskak, Lur eta Maddi
· Lana. Etxean
Nereak komunikazio agentzia batean egiten zuen lan, baina Lur eduki ondoren, ikusita haren baldintzak ez zirela onenak eta bikotekideak lan egonkorra zuela eta okerrago ateratzen zitzaiela haurrak eta etxea zainduko zizkieten pertsonak kontratatzea, hazkuntzarako urte batzuk ematea erabaki zuen. Gainera, Nereak edoskitze % 100 naturala eta elikadura ekologikoa aukeratu ditu, bere lanaldiarekin bateraezina. Orain bi neskatorekin pixka bat estututa dago, baina bere erabakia dela dio. Bere bikotekideak gauza batzuk egiten ditu eta neskekin denbora pasatzen du, baina argi eta garbi hazkuntza eta ugalketa lana Nerearen kontura da, batez ere Baionara joan zirenetik ez dutelako guraso eta lagun sare hurbilik. Beste gurasoekin egoteko espazio egokien falta sumatzen du, ez ditu Baionan aurkitu. Iruditzen zaio guraso elkarte bat sortu dela, baina ez du parte hartzen.
Begoña eta Txema
· Aitona-amonak, 67 eta 68 urte, hurrenez hurren
· Algorta
· Jubilatuak
· 3 biloba, Julen, Asier eta Laia
Begoña eta Txema funtsezko zutabe bihurtu dira beren seme-alaba eta bilobentzat. Erretiroa hartuta dauden arren, familiaren beharrek markatzen dute haien egunerokotasuna. Umeez arduratzen dira gurasoek lan egiten dutenean, eramaten dituztenean eta eskolatik jasotzen dituztenean, eta gaixorik daudenean zaintzen dituzte. Aitite eta amama rolaz gozatzen duten arren, batzuetan beraientzat denbora gutxiago dutela sentitzen dute.
Isabel
· Emakumea, 59 urte
· Iruña
· Senarrarekin bizi da
· Bere alabak adinekoak dira, horietako bat haurdun dago
· Lana. Garbitzailea garbiketa eta zaintza zerbitzuen enpresa batean
Isabel Iruñean bizi da bere senarrarekin. Bi alaba zaharrago ditu eta amona izango da udazken honetan. Bizitza osoan zaintzaren sektorean lan egin du. Gaur egun, orduka lan egiten du hainbat familiarekin, garbiketa eta hazkuntzan laguntzea konbinatuz: batzuetan, haurrak eskolara eramaten ditu, edo tarte batez zaintzen ditu, gurasoak lanetik iritsi aurretik. Normalean, bi gurasoek etxetik kanpo lan egiten dute, bestela ezinezkoa delako, eta bertara jotzen dute dena egunerokoan modu erosoagoan kudeatu ahal izateko. Esan nahi du haien kontura izango dela. Ikusten du kontziliazioa zaila dela lan egiten duten familia gehienentzat, eta bera bezalako langileen laguntza ezinbestekoa bihurtu dela.
Leire
· Emakumea, 41 urte
· Arrasate
· Bikotea
· Zure kontura. 4 urteko ume bat du, Beñat
· Lana. Kooperatiba bateko ingeniaria, zuzendaritza postua
Leirek ingeniaritza enpresa batean egiten du lan, erantzukizun handiko lanpostu batekin. Lanaldia zorrotza da eta maiz egin behar dira bidaiak, eta horrek zaildu egiten du kontziliazioa. Bikotekideak ere lan egiten duen arren, buruko karga hein handi batean bere gain dagoela sentitzen du: haurraren arropa antolatzea, eskolaz kanpoko jarduerak eta ikastetxeko bilerak kudeatzea, eguneroko larrialdiez gain. Uste du lan inguruneak amatasuna zigortzen jarraitzen duela eta ez dagoela benetako konpromisorik kontziliazioarekin.
K Aldizkaria jaso nahi duzu? Esteka honetan aurkituko duzun formularioa bete besterik ez duzu egin behar.