"Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza politikak Euskadin trantsizio sozioekologikorako palanka gisa" nazioarteko mintegia
EHUko Bizkaia Aretoak "Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza politikoak Euskadin trantsizio sozioekologikorako palanka gisa" nazioarteko mintegia hartu du. Topaketa horretan, Adolfo Morais Zientzia eta Berrikuntzako sailburuordeak azken 50 urteetako esperientzia erabiltzearen alde egin du, ZTBren euskal estrategia 2080ko zerumugarantz bideratzeko.
Jardunaldia Eusko Jaurlaritzak bultzatutako eta Agirre Lehendakaria Centerrek EHUrekin batera koordinatutako ikerketaren barruan kokatzen da; dagoeneko zientzia-, publiko- eta enpresa-ekosistemako funtsezko eragileei egindako 150 elkarrizketa baino gehiago bildu ditu. Irekieran lehentasunezko erronkak nabarmendu ziren, hala nola STEM arloetan talentua erakarpena, burokrazia murriztea, zientzia-ekintzailetza bultzatzea eta funtsezko teknologien aldeko apustua egitea (adimen artifiziala, bioteknologia edo kuantika, besteak beste).
Euskal kasuaren diagnostikoa aberasteko, mintegiak Manchester eskualdeko, Kataluniako eta Galesko esperientzia konparatuak aztertu zituen, Elvira Uyarra, Joan Gómez Pallarès eta Rick Delbridgeren hitzaldien bidez. Hitzordua amaitzeko, Euskadiko erakunde eta zientzia arloko erreferenteen arteko eztabaida izan zen, berrikuntza-politikak ongizatearen eta eraldaketa sozioekologikoaren motor gisa proiektatzeko.
Goizeko saioaren ondorio nagusiak
Goizeko saioak euskal ekosistemarako hainbat erronka eta ikaskuntza nagusi zehazteko bidea eman zuen:
- Berrikuntza inklusiboa: Inklusioa era esplizituan diseinatu behar da araudi- eta erakunde-esparruen barruan, garapenetik automatikoki deribatutako onura gisa suposatu ordez. Tokiko errealitateetara egokitutako "mikromisioak" abian jartzeak ekosistemaren indarguneak zuzenean aprobetxatzen lagun dezake.
- Kontzentrazioaren eta masa kritikoaren beharra: "Enpresa txiki handiak" dituen herrialde txikia izatearen erronka onartuz, ezinbestekoa da sistemaren zatiketa gainditzea; horretarako, aglomerazioa, kontzentrazioa eta jarduteko abiadura bultzatu behar dira, maila globalean relabantziari eusteko.
- Zientziaren eta industriaren arteko tartea uzkurtzea: Unibertsitateen, zentro teknologikoen eta enpresa-sarearen arteko distantziak laburtzea beharrezkoa da. Horretarako, enpresek zientzia berria bereganatzeko duten "absorzio-gaitasuna" sustatu behar da, bai eta teknologia sakoneko (deep tech) eta ezagutzan oinarritutako enpresa sortuberriei laguntzeko funts publiko-pribatuak sortu ere.
- Bikaintasuna eta eragin-adierazleak birpentsatzea: Premiazkoa da gastuari buruzko metrika kuantitatibo huts ikuspegitik (zenbat inbertitzen den) eragin-adierazle kualitatiboetara bilakatzea, benetako arazo konplexuen konponbide eraginkorra neurtuko dutenak.
AA bidezko entzute aktiborako tresna berria
Jardunaldian zehar, entzute aktiborako tresna berri baten proba pilotua ere aurkeztu zen: WhatsApp bidez dabilen Adimen Artifizialdun elkarrizketa-chatbot bat. Helburua aurrez aurreko elkarrizketak osatzea da, ZTB ekosistemako entzute prozesua eskalan handitzea ahalbidetuz.
Inkesta tradizional batek ez bezala, bot-ak modu dinamikoan hitz egiten du hiru hizkuntzatan (testuz zein ahots bidez) eta bere galderak jasotako erantzunen arabera egokitzen ditu. Informazio guztia K-tool plataforman integratuko da, bere bideragarritasuna eta jarraipena bermatzeko.
Besteak beste, honako abantaila nagusi hauek nabarmentzen dira:
- Zintzotasun handiagoa: Pertsonek gardentasun handiagoarekin eta gizarte-baldintza gutxiagorekin erantzuteko joera dute ingurune automatizatu batekin elkarreraginean aritzean.
- Politikak alderatzea: Aukera emango du profil simulatuekin elkarreragiteko eta iritziak edo hipotesiak baliozkotzeko politika publiko berriak abiarazi aurretik.
Lehen fase honek erroreak detektatzeko, parte-hartzaileekin batera bot-a doitzeko eta benetako irismena egiaztatzeko balioko du, eskala handiagoan hedatu aurretik.
Elkarlanerako workshopa arratsaldean
Goizeko eztabaidarekin lotuta, saioak aurrera jarraitu zuen arratsaldean Bizkaia Aretoko Chillida Aretoan, ikerketaren lehen fasean identifikatutako funtsezko elementu eta galderetan sakontzera bideratutako workshop parte-hartzaile batekin.
- Euskadi ZTBko sandbox gisa: Mikel Landabaso eta Fermín Cerezoren hitzaldiek sartuta, ZTB politiken eta trantsizio sozioekologikoen esperimentaziora bideratutako proba-banku (sandbox) eredu bat Euskadira egokitzeko aukera eztabaidatu zen. Eztabaidak abiapuntutzat hartu zituen Mikel Landabasoren proposamena ("Euskadi Europako berotegi gisa") eta Fermín Cerezok aurkeztutako Valentziako Hiri Sandboxaren esperientzia, portfolio eraldatzaileen ikuspegia, lankidetzazko gobernantza eta narratiben papera bezalako alderdiak aztertuz.
- ZTB politika inklusiboen diseinua eta ebaluazioa: Michal Miedzinskik sartuta, bloke honetan politiken diseinuan eta ebaluazioan berrikuntza inklusiboa nola bermatu hausnartu zen. Eztabaidak Rick Delbridge eta Elvira Uyarraren goizeko ekarpenak (Inclusive Innovation txostenean oinarrituak) eta Miedzinskik garatutako POLIFRAME esparru kontzeptuala uztartu zituen, garapenera bideratutako ebaluazioan, finantzaketa sistemikoan eta azpiegitura digital berrietan sakonduz.