Categoría Ezagutza
Ebaluazio ebolutiboari buruzko prestakuntza CESALeko taldeekin
Joan den ekainaren 26an, ebaluazio ebolutiboari buruzko prestakuntza-jardunaldi bat egin zen San Cristobalgo Eskola Merkatuan (Madril), CESAL Berrikuntza Operazioaren esparruan Estatuko hainbat lurraldetan bultzatzen ari diren eraldaketa komunitarioko prozesuak indartzen jarraitzeko helburuarekin.
Datozen hiru urteetako lankidetzaren helburua da CESAL bultzatzen ari den gizarteratze- eta laneratze-eredu berrien diseinua hobetzen laguntzea, ebaluazio eboluitvaren bidez, gizarte-dinamikekin hobeto lotuta daudela bermatzeko.
Jardunaldian CESALeko Madril, Valentzia eta Granadako taldeek, Agirre Lehendakaria Centerrek eta Atelier Itdek parte hartu zuten, lurralde-lanerako estrategien baterako diseinuan aurrera egiteko, bai eta entzuteko eta ebaluazio ebolutiborako prozesuak garatzeko funtsezko tresnak eta ikuspegiak partekatzeko ere.
Prestakuntzan zehar, Ktool tresna digitala aurkeztu zen, informazioaren sistematizazioa eta interpretazio kolektiboa errazteko diseinatua. Ebaluazio ebolutiboaren ikuspegiaren, mapaketa sistemikoaren, entzute sakonaren eta baterako sorkuntzaren funtsezko kontzeptuak ere sarrazi ziren, elementu horiek tokiko taldeek identifikatutako erronka eta aukerekin konektatuz.
Saioek teoria eta praktika uztartu zituzten, lurraldeen araberako dinamikekin. Dinamika horiei esker, eragileak eta ekimenak mapeatzen hasi ziren, entzuteko kanalak identifikatu zituzten eta narratiba berriak aztertu zituzten. Jardunaldia amaitzeko, hausnarketa bateratu bat egin zen, tokiko testuinguru bakoitzari egokitutako prozesuak abian jartzeko.
Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzako politikek Euskadin duten gizarte-eraginari buruzko kontraste-saioek aurrera jarraitzen dute
Lehen saioek gakoak ematen dituzte lidergo-ereduei buruz, sistema zientifikoan duten eraginaren neurketari buruz eta talentua erakartzeko erronkei buruz, generoaren eta elkarlanaren ikuspegitik.
Eusko Jaurlaritzak bultzatutako eta Agirre Lehendakaria Centerrek (ALC) koordinatutako ikerketaren esparruan, UPV/EHUrekin eta Columbia Universityrekin lankidetzan, hasi dira Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzako (ZTB) politikek Euskadin duten gizarte-eraginari buruzko lehen kontraste-saioak. Proiektuak 1980tik 2030era arte hartzen du bere baitan, eta esparru horretan bizi izandako eraldaketak modu kolaboratiboan interpretatzea, etorkizuneko erronkak identifikatzea eta euskal ZTB estrategiaren nazioarteko posizionamendua indartzea du helburu.
Prozesu hori fase kualitatibo batean oinarritzen da, eta dagoeneko ZTBko euskal ekosistemako eragile estrategikoei egindako 68 elkarrizketa bildu ditu. Hori oinarri hartuta, aurretiazko ikaskuntzak baliozkotzeko, aberasteko eta kontrastatzeko aukera ematen duten interpretazio-saio kolektiboak hasi dira.
Azken saioan, uztailaren 7an, zientzian eta teknologian ibilbide desberdinak dituzten emakume ikertzaileen talde bat bildu zen (CIC Biomagune, BC3, CFM-CSIC, DIPC, Orkestra, CIC nanoGUNE, POLYMAT eta Biobizkaia). Topaketa horretan, aurreko saioan eztabaidatutako gai horietako batzuk jorratu ziren, eta oraingoan lankidetza-dimentsioan jarri zen arreta:
1.ZTB politiken definizioa:
Euskal ereduak teknologia industriala lehenetsi du historikoki, zientzia geroago integratuz, denboran zehar apustu iraunkorra eginez.
2.Euskal sistemaren eraldaketa: aldaketa indibiduala eta kolektiboa
Tentsioak eta aurrerapenak sumatzen dira aldaketa indibidualaren eta kolektiboaren artean, eta nabarmentzekoa da lankidetza publiko-pribatu handiago baterako bilakaera.
3.Berrikuntza eta disrupzioa: gaitasunak eta mugak
Berrikuntza inkrementalaren kultura nagusitzen da, baina arriskuarekiko nolabaiteko higuinarekin, eta horrek mugatu egiten du berrikuntza disruptiboaren aldeko apustua.
4.ZTB portafolioaren perspektiba sistemikoa.
Euskal ekosistemak eragileen arteko lankidetza eta lehia uztartzen ditu, baina herri-estrategia komuna zailtzen du.
5.Zientzia-industria deskonexioa.
Euskadik kalitatezko zientzia ekoizten du, baina transferentzia teknologiko txikiak jarraitzen du.
6. Unibertsitatea eta ZTB ekosisteman duen rola.
Unibertsitateak gainerako ekosistemarekiko loturak eta ezagutza kudeatzeko estrategiak sendotu behar ditu.
7.Aldizkako ebaluazio-sistema.
Rol eta adierazle berriak behar dira beste ezagutza mota batzuei balioa emateko.
8. ZTB politikak garatzeko berezko baldintzak:
Lurraldearen tamainak, esaterako, politiken irismena eta erakundeen konplexutasuna muga ditzake, baina Euskadi Europan esperimentazio aurreraturako gune gisa ere kokatzen dute.
9. Lidergo publikoa funtsezkoa izan da.
Sistemak ez du berrikuntza babesteko tresna malgu eta iraunkorrik, bereziki biozientzietako sektore estrategikoetan.
10.Etorkizuneko erronka estrategikoak.
Erronka global bat elkarrekin definitzeko beharra, eta imaginario kolektiboan ZTB politiken aldeko apustua egitearen garrantzia sartzea, etorkizuneko garapenerako lehentasunezko eremu gisa.
Gainera, lidergo-eredu tradizionalak zalantzan jarri ziren, eta gizarte-inpaktua balioetsiko zuten egitura kolaboratiboagoak eta ebaluazio-sistemak eskatu ziren. Talentua erakartzeko erronkei buruz eztabaidatu zen, baita erakundeen zurruntasunari buruz eta egungo finantzaketa-ereduaren ondoriozko lankidetzarik ezari buruz ere.
Hurrengo urratsak gai horietan sakontzea izango dira, xehetasun handiagoz aztertzeko eta, parte-hartzaileekin batera, prozesuaren hasieratik genero-ikuspegia zeharka integratuko duten adierazleak zehazteko. Halaber, elkarrizketa sakonak egingo ditugu, funtsezko eragile berriak identifikatuko ditugu kontrastearekin jarraitzeko, eta ikerketa aberastuko duten ekimen garrantzitsuak mapeatuko ditugu.
Eskuragarri dago jada K aldizkariaren 2. zenbakia
Zainketak eraldatzea sistema eraldatzea da
Zainketak gure gizarteak aurrez aurre dituen erronka handien erdigunean kokatu dira. Horregatik, K aldizkariaren bigarren ale honetan Euskadiko zainketen etorkizunari buruz sakon hausnartzeko tarte bat eskaintzen dugu, ikuspegi plural eta kritiko batetik.
Edizio honetan, zainketak hainbat ikuspegitatik jorratzen dituzten pentsalari, ikertzaile eta kolektiboen partaidetza dugu. Adibidez, Pikara Magazinek analisi argia eta beharrezkoa egiten du Zaintzak ulertzeko oinarrizko kontzeptuak artikuluan, eta gai horren dimentsio soziala eta politikoa ulertzera gonbidatzen du.
Euskadiko zainketen egoera ezagutuko dugu Euskal Herriko Bilgune Feministari esker, zeinak gure gizartean zaintzaren gaur egungo errealitatea aurkezten duen datu anitz eta bitxien bidez.
Bestalde, Gotzone Olarrak euskal gizarteak oraindik ere oso desberdina den zaintza-sistemari nola aurre egiten dion aztertzen du, eraldaketaren premia larria agerian utziz.
"Mujeres en la sombra" lanean, langile migratzaileek lehen arreta-lerroan duten funtsezko zeregina agerian uzten da. Emakume horiek errealitate kaltebera eta konplexu bati egin behar diote aurre, gizarteak aitortu eta baloratu behar duena. Azterketa Emgaili Jatrik egin du.
Horiek dira, hain zuzen ere, gizarte justuago bat eraikitzeko zaintza-sistema birpentsatu eta eraldatzeko gonbita egiten duen edizio bat osatzen duten ekarpen ugarietako batzuk.
Zaintza komunitarioa ehuntzen: lehen kontraste-saio kolektiboa Galdakaon
Joan den astean interpretazio kolektiboko saio bat egin genuen Galdakon, Torrezabal Kultur Etxean, Udalak eta tokiko komunitateak ongizateari eta zaintzari buruz bultzatzen hilabeteak daramatzagun proiektuaren barruan.
Parte hartze zabala eta anitza izan zuen saioak. Immigrazioko, hirigintzako, gizarte-ongizateko eta gizarte- eta hezkuntza-arloko esku-hartzeko udal-teknikak hurbildu ziren, baita hainbat erakundetako ordezkariak ere, hala nola Caritas, ELZ eta Zainduz programa, Galdakaoko Eguneko Zentroa, Farmamundi, Erabide, Erlantza emakume-elkartea, guraso-elkarteak, Elkarlaguntza sarea, pastoral-taldeak eta udalerriko bizilagunak. Ahots aniztasun horri esker, begirada aberatsa, konplexua eta zainketen eta ongizatearen gainean kokatua sortu zen Galdakaon.
Topaketan, funtsezko gaiak azaleratu ziren: eragileen eta baliabideen arteko deskonexioa (“uharteetan jarraitzen dugu”), informazio partekatu handiago baten beharra, eta espazio iraunkorrak, irisgarriak eta belaunaldien artekoak sortzeko premia. Halaber, nahi ez den bakardadean dauden adinekoen, etxegabetasun, migrazio, desgaitasun edo bazterketa digitaleko egoeran dauden pertsonen kontakizuna balioetsi zen.
Gainera, elkarrekin identifikatzen ditugu hurrengo hilabeteetan aztertzen jarraitu nahi ditugun aukera-arloak, entzuteko eta taldean lan egiteko saio berrien bidez:
- Atarietako eskailerak harremanetarako eta zaintzarako eguneroko leku gisa.
- Tokiko saltokiak laguntza komunitarioko nodo gisa.
- Elkarteen eta kolektiboen foro egonkor bat sortzea, baterako lana errazteko.
- Funtzio anitzeko eta belaunaldien arteko espazioak bultzatzea, elkarrekin egoteko eta partekatzeko.
Talde eragiletik baliabideak eta eragileak bizirik mapatzeko lanean jarraituko dugu, lehendik dagoena ikusarazteko eta konexioak indartzeko. Ekintza zehatzak dinamizatzeko interesa erakutsi zenutenekin ere harremanetan jarriko gara, eta saioan aipatutako funtsezko kolektiboekin entzuketan sakonduko dugu: haurrak, nerabeak, askotariko gaitasunak dituzten pertsonak, hezkuntza komunitatea, zaurgarritasun egoeran dauden pertsonak eta saltokiak.
Azkenik, urrian egingo den hurrengo topaketa kolektibo handia prestatzen ari gara. Aurrerapenak partekatzeko eta proposamen berriei forma bateratua ematen hasteko gunea izango da.
Parte hartu nahi baduzu, idatz iezaguzu: info@agirrecenter.eus
Rethink Ireland eta ALCk osasun mentaleko ekosistemaren mapaketa digitala bultzatzen dute Irlandan
Agirre Lehendakaria Centerren eta Rethink Irelanden arteko lankidetzaren esparruan, ekainaren 24an beste lan saio bat egin zen Osasun Mentaleko Praktika Komunitateko (CoP) partaideekin. Saioak 25 pertsona inguru bildu zituen, eta osasun mentaleko berrikuntza sozialeko ekosistema irlandarrean funtsezkoak diren eragileak eta harremanak mapatzeko prozesu kolektiboaren aurrerapena izan zuen ardatz.
Parte-hartze aktibo eta jarraituaren garrantzian oinarritutako sarrera baten ondoren, prozesuaren hasieratik pilatutako ikaskuntzei heldu zitzaien berriro. Mapaketa ez da hemen ariketa estatiko gisa ulertzen, baizik eta interdependentziak bistaratzeko, hutsuneak identifikatzeko eta askotariko eragileen arteko lotura estrategikoak indartzeko tresna dinamiko gisa.
Talde txikietan lan egitean, parte-hartzaileek beren erakundeen eta funtsezko beste eragile batzuen arteko harremanak partekatu zituzten. Ariketa horri esker, interkonexio-ereduak detektatu ahal izan ziren, mapa askotan agertzen ziren erakundeak, bai eta ustekabeko presentzia txikia zuten aktoreak ere. Gaika garrantzitsuak izan arren oraindik aktiboki parte hartzen ez duten erakundeak prozesura nola erakarri ere hausnartu zen.
K tool tresnan interkonexioak bistaratu ondoren, parte-hartzaileek tresna horren balioa nabarmendu zuten, beren posizionamendua hobeto ulertzeko, beste erakunde batzuen informazioa eskuratzeko eta ekosistemaren dinamikak ikusgarriago egiteko.
Saioa amaitzeko, entzute eta kokreazio prozesuaren hurrengo urratsetan lehenetsi beharko liratekeen eragile estrategikoei buruzko hausnarketa partekatu bat egin zen.
Finantzaketa-eredu berriak berrikuntza sozialean: ALC Lisboako Birds Study Visit-en
ALCk Birds Study Visit-en parte hartu du, Portugal Social Innovation-ek antolatuta. Europako topaketa bat da, eta arreta berrikuntza sozialerako finantzaketaren etorkizunean jartzen du. Bisita hau BIRDS programaren parte da (Boosting Investment Related to Development of Social Innovation). Programa horretan, hainbat herrialde lankidetzan ari dira Europan Berrikuntza Sozialerako Gaitasun Zentroak sortzeko.
Bi egunez, erakunde publikoetako, gizarte-erakundeetako, finantza-erakundeetako eta Europako sareetako ordezkariak Lisboako gune garrantzitsuetan bildu ziren, hala nola BPI All in One, Casa do Impacto eta Caixa Geral. Helburua: ikaskuntzak partekatzea, ikuspegiak kontrastatzea eta eragin sozial erreala eta jasangarria sortuko duten finantza tresna berriak aztertzea.
Gizarte-eraldaketaren zerbitzurako finantzaketa
Gai nagusietako bat izan zen nola diseinatu berrikuntza sozialaren helburuekin benetan bat datozen finantza tresnak, ikuspegi zatikatuak edo errentagarritasun metrika konbentzionaletara mugatuak gaindituz.
Erronka sozial konplexuei erantzuteko — hala nola zahartzea, bazterketa digitala edo trantsizio ekologiko justua —, ez da nahikoa soluzioetan berritzea: nola finantzatzen diren ere berritu behar da. Horretarako, adierazle berriak, itzulera-ereduak eta eragile publiko, pribatu eta komunitarioen arteko lankidetza-moduak behar dira.
Gorka Espiau, ALCko zuzendaria, hizlari aritu zen. Bere hitzaldian, finantzaketa tipologia desberdinak konbinatuko dituzten ikuspegi sistemikoen beharra nabarmendu zuen, eta gizarte berrikuntzako gaitasun zentroetarako finantzaketa definitzeko bide orri posible bat aurkeztu zuen.
Berrikuntza sozialerako arkitektura europarrerantz
Bisita BIRDS programak Europan berrikuntza sozialeko azpiegitura komun bat eraikitzeko bultzatzen duen lankidetza prozesuaren parte da. Etorkizuneko Gaitasun Zentroek ezagutza, prestakuntza, aholkularitza eta esperimentazioko ekosistema bat antolatuko dute, irtenbide eraldatzaileak laguntzeko. Esparru horretan, finantzaketa ez da bigarren mailako elementu bat: gizarte-berrikuntzaren ziklo osoan lagundu behar duen egiturazko ardatz bat da, entzumenetik eta diagnostiko partekatutik hasi eta tokiko inpaktua duten erantzun eskalagarriak finkatu arte.
ALCk topaketa honetan parte hartzea Espainiako Gobernuaren Eskubide Sozialen, Kontsumoaren eta 2030 Agendaren Ministerioarekin duen lankidetzaren barruan kokatzen da, berrikuntza sozialeko gaitasunen zentroak (CCIS) diseinatzeko eta sortzeko prozesurako.
ALCk Galdakaoko Udala lagunduko du ikuspegi komunitarioa izango duen Foro Soziosanitarioa martxan jartzen
Maiatzaz geroztik, Galdakaoko Udalarekin elkarlanean hasi gara udalerriko Foro Soziosanitarioa abian jartzeko. Ekimen honen helburua da osasunaren eta ongizatearen erronkei ikuspegi komunitario eta sistemiko batetik heltzea.
Lehen fase honetan, hainbat lan-bilera egin dira, eta hamabost pertsona inguruk osatutako talde eragile bat eratu da, horien artean osasun-arloko profesionalak, farmaziak, tokiko elkarteak eta erreferente komunitarioak. Talde hori funtsezkoa izango da foroa aktibatu eta dinamizatzeko.
Galdakaoko osasun eta ongizate ekosistemari lotutako eragileak eta ekintzak mapeatzeko sistema diseinatzen laguntzen diogu talde eragileari. Mapaketa horrek aukera emango du dauden konexioak, aukerak eta hutsuneak denbora errealean bistaratzeko, eta K-tool bidez sistematizatuko da narratibak aztertzeko.
Gainera, talde eragileari entzute aktiboa garatzen lagunduko diogu, elkarrizketa azkarrak, behaketa eta argazkia bezalako tresnak erabiliz. Interpretazio kolektiboaren lehen saioa ekainaren 16an izango da.
Prozesuak eztabaidarako guneak izango ditu tokiko eragileekin, hala nola Osakidetzarekin, farmaziekin, auzo-elkarteekin, ikastetxeekin, saltokiekin eta herritarren kolektiboekin. Abian dauden proiektuak eta proposamen esperimental berriak uztartuko dituen ekimen-zorro bat elkarrekin sortzea da helburua.
ALCk, Bihar-ekin lankidetzan, prozesuan zehar sortutako ikaskuntzak bilduko ditu, ezagutza hori etorkizuneko ekimenetara transferitzeko, hala nola laster Arrasaten garatuko denera.
ALC eta Rethink Ireland, osasun mentalaren aldaketa sistemikoa bultzatuz
Otsailaren 26an eta 27an Dublinen egindako tailerraren ondoren, ALCk eta Rethink Irelandek elkarlanean jarraitzen dute Irlandan osasun mentalaren arloan aldaketa sistemikoaren ikuspegia aplikatzeko.
ALCk erraztutako topaketan, Rethink Irelandeko taldearekin eta sektoreko funtsezko eragileekin lan egin zen, sistemen mapaketa, entzute sakona, interpretazio kolektiboa eta baterako sorkuntza bezalako tresnetan. Une garrantzitsuenetako bat K Tool-aren aurkezpena izan zen, sistemaren dinamikak hobeto ulertzea ahalbidetuko duen narratibak bistaratzeko eta aztertzeko plataforma.
HENKO NET 2025: Berrikuntza eta komunitatea zainketa aringarrietan
Maiatzaren 14an HENKO NET, BILBAO 2025 tailerrean parte hartu genuen, Interreg Sudoe europar programaren baitan Bizkaiko Batzar Nagusien egoitzan antolatua. 180 pertsonak baino gehiagok — aurrez aurre eta online — gogoeta egin zuten zainketa aringarri gizatiarragoen, berritzaileen eta komunitatean zentratuen etorkizunari buruz.
Gure lankideak Itziar Morenok K-tool aurkeztu zuen, parte-hartzearen eta komunitateko prozesuekiko konexioaren bidez berrikuntza indartzera zuzendutako gobernantza egokitzeko proposamena.
Topaketak azpimarratu zuen teknologia giza zaintzaren aliatua izan behar dela, ez ordezkoa, eta komunitatea funtsezkoa dela eredu integralago, aurreratzaileago eta duinago baterantz aurrera egiteko.
Gure lanaren ildotik, tailerrak berretsi zuen zainketen eraldaketa soilik posible dela entzumenetik, lankidetzatik eta partekatutako balioetatik abiatuta eraikitzen bada.
Gorka Espiauk ALCren esperientzia partekatu du City Science Lab Gipuzkoa Talks-en
Maiatzaren 16an, City Science Lab Gipuzkoak (Tecnun, Nafarroako Unibertsitatea) bere Hitzaldien edizio berri bat hartu zuen, Gorka Espiauren partaidetzarekin.
Saioan zehar, entzute egituratuari buruzko ALCaren ikuspegia aurkeztu zuten, gizarte-berrikuntzarako oinarri gisa. Zentroak garatutako tresna digital baten bidez (K Tool), komunitateen narratibak, pertzepzioak eta bizi-esperientziak nola atzeman eta azter daitezkeen erakutsi zuten, eraldaketa-prozesuak errazteko.
Bertara joan zirenek, bertatik bertara jakin ahal izan zuten nola metodologia hori, analisi kualitatiboan eta datuen bistaratzean oinarritua, tokiko eta nazioarteko erakundeekin lankidetzan erabiltzen ari den erabakiak hartzerakoan herritarren ahotsa txertatzeko.
Topaketa MUBILek MIT Media Lab-ekin elkarlanean bultzatutako ekimenaren parte da, City Science Lab Gipuzkoa gure hirien etorkizuna birpentsatzeko erreferentziazko gune bihurtzen duena.